Thứ 2, Ngày 16.09.2019

Say tàu xe

Đại Cương

Bệnh đau đầu


     Đau đầu là cơn đau xảy ra ở hầu hết mọi lứa tuổi và thường gặp nhất trên thế giới. Mặc dù đau đầu không đe dọa tính mạng nhưng nó khiến chất lượng cuộc sống giảm sút, ảnh hưởng đến mọi hoạt động hàng ngày và tinh thần của bệnh nhân.Tùy thuộc vào căn nguyên mà có cách xử trí, điều trị riêng.

       Nguyên nhân đau đầu
  • Đau đầu nguyên phát là chứng đau nửa đầu có nguyên nhân thường liên quan tới sự giãn của các mạch máu trong sọ và các hóa chất trung gian được tiết ra từ các sợi thần kinh nằm quanh đó. Người ta thấy rằng khi cơn đau xuất hiện, động mạch thái dương thường giãn rộng (động mạch thái dương là một nhánh động mạch nằm ngoài hộp sọ, ngay bên dưới da vùng thái dương). Khi động mạch này giãn nở, nó làm căng các sợi thần kinh nằm gần đó, các sợi thần kinh khi bị căng thì tiết ra các hóa chất có khả năng gây đau, viêm, và làm mạch máu thêm giãn nở, càng làm cơn đau nặng thêm. 
  •  Đau đầu thứ phát bao gồm các triệu chứng như viêm xoang, cao huyết áp cũng là nguyên nhân gây đau đầu thứ phát. Có rất nhiều nguyên nhân, từ nặng như: u não, chấn thương sọ não, viêm màng não, xuất huyết dưới màng nhện, đến mức độ nhẹ hơn (và thường gặp hơn): đau đầu do ngưng uống cà phê, đau đầu do cao huyết áp, viêm xoang, viêm xoang, viêm tai, viêm nướu răng.
  • Nguyên nhân khác:  Lạm dụng thuốc giảm đau đầu nhanh, cụ thể dùng quá liều thuốc giảm đau có thể tạo nên tình trạng “kháng thuốc”, mất tác dụng của thuốc, cơn đau đầu không khống chế được nữa. Thiếu máu cơ tim (thường do bệnh lý mạch vành): thiếu máu cơ tim ngoài gây đau thắt ngực còn có thể gây đau đầu. Cơn tăng huyết áp ác tính cũng gây đau đầu (những cơn tăng huyết áp nhẹ hay trung bình thường không gây đau đầu.
                                              
      Triệu chứng
Chóng mặt, thấy hào quang trước mắt: Cơn đau nửa đầu có thể gây chóng mặt, nhìn đôi, hoặc mất thị lực. Do đó, những người bị đau nửa đầu thường cảm thấy bị mất cân bằng. So với đau đầu thông thường, cơn chóng mặt dễ xảy ra hơn ở người đau nửa đầu. Có người còn gặp tình trạng thấy ánh đèn leo lét hoặc một vệt sáng hay một điểm sáng mờ ảo và chúng di chuyển theo một đường cong liên tục chạy qua trước mắt.
Đau nhói một hoặc cả hai bên đầu: Đau có tính chất như mạch đập là một dấu hiệu điển hình của cơn đau nửa đầu. Cảm giác đau nhói thường cảm thấy ở một bên đầu. Một nghiên cứu ở những bệnh nhân đau nửa đầu cho thấy, có khoảng 50% bệnh nhân luôn có triệu chứng đau nhói ở một bên đầu.
Nôn hoặc buồn nôn: Theo một nghiên cứu ở Mỹ, có khoảng 73% bệnh nhân có triệu chứng buồn nôn và 29% có nôn. Những người thường xuyên có cảm giác buồn nôn khi đau đầu có liên quan đến cơn đau nửa đầu nặng hơn người không có triệu chứng này.
Dễ cáu gắt hoặc phấn khích: Thay đổi tâm trạng là một trong những dấu hiệu của chứng đau nửa đầu. Một số bệnh nhân cảm thấy chán nản hoặc đột nhiên xuống tinh thần không có lý do, trong khi một vài người khác lại cảm thấy hưng phấn một cách bất thường.
Tê hoặc ngứa ran: Một số người bị chứng đau nửa đầu có cảm giác tê, ngứa ran hoặc cảm giác như kim châm ở một bên của cơ thể, di chuyển từ đầu ngón tay qua cánh tay và trên khuôn mặt.
       Phân Loại: 

-   Đau đầu do căng thẳng thần kinh: 
Đau đầu do căng thẳng thần kinh còn được gọi là chứng đau nhức vùng đầu do co thắt cơ hoặc chứng đau đầu do tâm lý. Bệnh đau đầu dạng này thường gặp hơn với nữ giới, đặc biệt là những người ở độ trung niên hoặc có tiền sử trầm cảm, lo lắng kéo dài. Mặc dù không nguy hiểm nhưng gây ra những phiền toái cho người bệnh.
Căng thẳng gây ra đau đầu thường được biểu hiện dưới ba dạng chính:
Đau đầu mãn tính 
Đau đầu chu kì thường xuyên
Đau đầu chu kì thường xuyên không thường xuyên.

      Biểu hiện đặc trưng:
Bệnh nhân có cảm giác đau nhức cả hai bên đầu, cơn đau diễn ra thường xuyên, liên tục.
Đau đầu không theo nhịp (rất khác với chứng đau nửa đầu), thay vào đó là cảm giác như có dây thắt chặt quanh đầu, đau mạnh hai bên thái dương.
Cơn đau bắt đầu từ vùng cổ, ban đầu nhẹ nhưng sẽ nặng dần lên.
Đau đầu nhiều ngày thậm chí nhiều tuần liên tục.
Cường độ đau đầu diễn biến phức tạp: có khi chỉ là vừa và nhẹ, có khi rất nặng nề, phụ thuộc nhiều yếu tố. 

              -  Đau đầu từng chuỗi
Là một loại đau đầu do căn nguyên mạch máu, gặp chủ yếu ở nam giới tuổi trung niên và phần lớn là có hút thuốc. Các cơn đau xuất hiện sau khi ngủ từ 1 đến 3 giờ và khi tỉnh dậy, bệnh nhân đã thấy đau đầu nặng. Các cơn đau hay tái phát, ngày có thể đau nhiều lần và kéo dài nhiều ngày hay nhiều tuần liền.
Cơn đau chỉ khu trú ở một nửa đầu, đau nhiều ở sau mắt lan ra trán và thái dương, cảm giác đau ở sâu và không đập theo nhịp mạch. Có thể kèm theo các triệu chứng như mặt nề, chảy nước mắt, ngạt mũi, chảy nước mũi, ra nhiều mồ hôi, sa mí mắt và co đồng tử cùng bên, không buồn nôn và nôn.
Hiện nay loại đau đầu này được coi là rối loạn thần kinh - hóa học có chu kỳ của cơ thể. Thường điều trị thường bằng corticoid, lithium, methysergid...

              -  Đau nửa đầu:
       Một trong số các bệnh đau đầu thường gặp nhất, có căn nguyên mạch máu, đau đầu theo từng cơn và hiện chưa thể thống nhất được nguyên nhân chính gây bệnh.
      +  Đau nửa đầu không có triệu chứng báo trước:

  1. Thông thường cơn đau xuất hiện vào buổi sáng, thời điểm mới ngủ dậy hoặc vào buổi tối; hiếm khi thấy đau đầu vào ban ngày.
  2. Đau mạnh dần theo thời gian và chuyển thành dạng mạnh nhất chỉ sau vài giờ.
  3. Đau nhức một bên đầu nhất là quanh thái dương và trán; cơn đau có sư hướng đau lan truyền khắp quanh vùng sọ.
  4. Đau đầu theo nhịp mạch, và sẽ nặng hơn nếu như vận động thể chất trong cơn đau.
  5. Các triệu chứng kèm theo cơn đau đầu như nôn hoặc buồn nôn, huyết áp cao và nhạy cảm hơn với ánh sáng hay mùi mạnh.
  6. Đau đầu có thể kéo dài nhiều ngày và có một vài dư chấn nhẹ sau khi cơn đau kết thúc.

      + Đau nửa đầu có triệu chứng báo trước:

  1. Những triệu chứng thần kinh (sợ ánh sáng, mệt mỏi, chóng mặt…) bắt đầu trước khoảng 60 phút so với cơn đau đầu chính.
  2. Sau những triệu chứng khởi đầu là cảm giác đau đầu kèm theo buồn nôn, rối loạn thị lực…
  3. Đau đầu như kim châm, đau theo nhịp mạch, mạnh hơn khi vận động.
  4. Đặc trưng nhất là cơn đau đầu kéo dài dưới 60 phút, và bệnh nhân sẽ cảm thấy đỡ hơn sau đó.

-  Đau đầu mạn tính hàng ngày (Chronic daily headache): 
         Là dạng đau đầu kéo dài trên 15 ngày/ tháng, thường có bệnh lý kết hợp như trầm cảm, lo âu, rối loạn lưỡng cực, cơn hoảng sợ, stress và lạm dụng thuốc. Hầu hết các trường hợp đau đầu này không phát hiện dấu hiệu bất thường trên ảnh chụp não. Nếu không được điều trị sẽ gây ra những rối loạn cơ thể như hồi hộp, mất ngủ, đau bao tử, ngoài ra còn xuất hiện triệu chứng trầm cảm như lo âu, thậm chí thay đổi tính cách.





 

Bài viết liên quan