Thứ 3, Ngày 27.10.2020

Thuốc bổ

Đại Cương

Vai trò của Calci trong cơ thể


1. Khi cơ thể thiếu Calci:
Khi con người hấp thụ calci trong thức ăn không đủ cho nhu cầu của cơ thể thì nồng độ calci trong máu tạm thời giảm xuống, thông tin này truyền qua hệ thần kinh, tuyến cận giáp nhận được thông tin này lập tức tiết ra hooc môn tuyến giáp (PTH) thúc đẩy calci trong xương (calci ở dạng hợp chất) chuyển thành ion canxi bổ sung vào máu để duy trì sự cân bằng calci trong máu.
  Khi tuyến cận giáp luôn bị kích thích do thiếu calci, tuyến cận giáp phải liên tục tiết ra quá nhiều hooc môn, chức năng tuyến cận giáp làm việc quá mức nên không còn kiểm soát được nồng độ canxi trong máu nữa, do vậy nồng độ calci trong máu tăng cao, dẫn đến loạn nhịp tim. Khi nhịp tim loạn thì tuyến giáp lại phải tiết ra hooc môn để giảm nồng độ calci trong máu, chuyển lượng calci thừa đó ra ngoài tới các tổ chức khác để duy trì ổn định nồng độ calci trong máu.Quá trình đó gọi là “Calci di chuyển”. 
Quá trình “Calci di chuyển” xảy ra để lại nhiều hậu quả nặng nề:
- Nếu calci thừa này được điều chuyển ra các khớp xương (nơi tập trung nhiều đầu dây thần kinh) thì sinh ra bệnh gai xương hoặc vôi hóa đốt sống, từ đó sinh ra nhiều bệnh khác như thần kinh tọa, tê bì các đầu ngón chân, tay...
- Nếu calci chuyển vào niệu đạo, mật thì sinh chứng sỏi đường tiết niệu, sỏi mật.
- Nếu calci đó chuyển vào thành động mạch thì sinh chứng xơ cứng động mạch một trong những nguyên nhân gây bệnh nhồi máu cơ tim.
- Nếu calci chuyển tới tế bào thần kinh thì tế bào thần kinh bị lão hóa, đó là một trong những nguyên nhân gây ra chứng lũ lẫn của người già, suy giảm trí nhớ...
- Nếu chúng chuyển đến các tổ chức khí quan khác, lúc này nồng độ calci trong tế bào và ngoài tế bào có sự biến đổi, dẫn đến tổ chức phần mềm bị xơ cứng, hệ quả kể trên làm công năng của nhiều khí quan trong cơ thể bị thoái hóa, đó là một trong những nguyên nhân quan trọng làm cho loài người bị lão hóa sớm.

2. Vai trò của Calci trong cơ thể:
- Phụ nữ có thai: calci thẩm thấu từ máu mẹ qua rau thai vào máu con, phần lớn lượng calci này cùng cấu tạo nên bộ xương thai nhi 
- Đối với xương: Trẻ em khi thiếu calci xương nhỏ, yếu xương, chậm lớn, lùn, còi xương, xương biến dạng, răng không đều, răng dị hình, chất lượng răng kém, và bị sâu răng. Trẻ em ở độ tuổi 7-9 tuổi, 13-16 tuổi là thời kỳ quan trọng cần bổ sung calci. Hàng ngày do thiếu calci, calci trong xương phải chuyển một phần cho máu, dần dần xương bị loãng, gây ra bệnh loãng xương.
- Đối với hệ thống miễn dịch: calci chính là nguyên tố phát hiện sớm những tác nhân gây bệnh xâm nhập vào cơ thể. calci còn giữ vai trò kích hoạt năng lực di chuyển và năng lực bao vây, tiêu diệt vi khuẩn, độc tố gây bệnh của tế bào trắng. Tế bào trắng là thành viên quan trọng nhất trong hệ miễn dịch. 
- Đối với hệ thần kinh: Ion calci có vai trò quan trọng trong truyền dẫn thần kinh. Khi cơ thể thiếu calci thì hoạt động truyền dẫn thần kinh bị ức chế, công năng hưng phấn và công năng ức chế của hệ thần kinh bị suy giảm.
- Trẻ em thiếu calci thường có biểu hiện khóc đêm, đêm ngủ giật mình hay quấy khóc, dễ nổi cáu, rối loạn chức năng vận động, không tập trung tinh thần.
- Người già thiếu calci thường có biểu hiện thần kinh suy nhược và năng lực điều tiết thần kinh bị suy giảm như: hay quên, tinh thần không ổn định, mất ngủ hoặc ngủ li bì, dễ cáu hay ngủ mơ, đau đầu, tính tình thay đổi thất thường. Có nhiều người thần kinh suy nhược sau khi bổ sung canxi đều có giấc ngủ ngon, sức chịu đựng được tăng cường.
- Vai trò của calci trong cơ bắp: Công năng sinh lý của cơ bắp chủ yếu nhờ vào sự co giãn của các sợi cơ để hoàn thành công năng của các khí quan vận động của cơ thể, ion calci đóng vai trò quan trọng trong hoạt động co giãn của cơ bắp. Thiếu calci kéo dài thì khả năng đàn hồi của cơ bắp kém. Thiếu calci biểu hiện ở cơ tim co bóp kém, chức năng chuyển máu yếu, khi lao động, vận động, lên gác sẽ cảm thấy tinh thần hồi hộp, thở dốc, vã mồ hôi. Thiếu canxi biểu hiện ở cơ trơn là chức năng tiêu hóa kém, chán ăn, đầy bụng, táo bón hoặc ỉa lỏng, sản phụ sau khi sinh nở tử cung co chậm và yếu, khó đẻ, đẻ non…người già đái dầm. Thiếu canxi biểu hiện ở cơ bắp là: yếu sức, tuổi trung niên thường cảm thấy tay chân mỏi mệt rã rời, thể lực yếu kém. Khi xuất hiện những hiện tượng như trên, nếu kịp thời bổ sung đủ canxi cho cơ thể thì những triệu chứng đó sẽ được cải thiện nhanh chóng. 
- Các vai trò khác của calci:
Calci tham gia vào quá trình làm đông máu, giảm thiếu máu thấm ra ngoài mao mạch. Canxi có tác dụng bổ trợ điều trị đối với một số chứng bệnh xuất huyết và những bệnh dị ứng.
Calci có tác dụng kích hoạt enzim nên có tác dụng giảm mỡ máu và giảm béo đối với chứng béo phì đối với chứng béo phì và hỗ trợ enzym phân giải protit.
Calci làm cho các tế bào kết dính với nhau. Hàng tỷ tế bào trong cơ thể kết dính với nhau mà cấu trúc nên tim, gan, tỳ, phổi, thận…..đó là tác dụng của ion canxi hỗ trợ quá trình kết dính đó.
Nếu trong dịch thể thiếu ion canxi thì tế bào kém khả năng kết dính, tổ chức khí quan sẽ kém hoàn chỉnh, từ đó công năng của các khí quan sẽ bị suy giảm. Đó là nguyên nhân quan trọng khiến loài người sớm bị lão hóa. Bởi vậy có thể nói ion canxi có tác dụng kích hoạt và tăng cường công năng của các khí quản. Những người kiên trì thường xuyên dùng canxi đều cảm thấy sức khỏe dồi dào, da dẻ mịn màng, hồng hào, tư duy của họ nhanh nhạy hơn, họ có phần trẻ trung hơn những người cùng trang lứa.
Ion calci có tác dụng bảo vệ đường hô hấp. Những người mắc bệnh phế quản mãn tính hoặc mắc bệnh phổi nếu thường xuyên dùng calci sẽ sớm đẩy lùi được bệnh (ở đường hô hấp của con người có một lớp tế bào lông, chuyển động một chiều từ dưới lên (đẩy lên) để làm sạch đường hô hấp, ion calci có tác dụng làm cho chuyển động đó trở nên khỏe khoắn, cho nên ta nói ion calci có tác dụng bảo vệ đường hô hấp). Người mắc bệnh phế quản mãn tính và bệnh phổi thường xuyên dùng canxi sẽ sớm bình phục.

3. Dấu hiệu của thiếu Calci:
- Cơ bắp đau nhức và chuột rút
- Răng vàng, sâu răng, chậm mọc răng, móng tay và tóc dễ gãy, rụng
- Tăng triệu chứng tiền mãn kinh:
- Xương giòn, mật độ calci trong xương thấp, loãng xương
- Sỏi thận, sỏi tiết niệu.
- Dậy thì muộn
- Cao huyết áp: Huyết áp cao cũng được xem là một trong các triệu chứng thiếu hụt calci. Bởi vì các kho dự trữ calci trong cơ thể cần thiết cho các hoạt động của hệ thống tim mạch để hệ thống này làm việc một cách thích hợp. Vì vậy, theo dõi chức năng tim cũng như mức độ canxi là vấn đề vô cùng quan trọng.
- Vấn đề về thần kinh, Khó ngủ, mất ngủ, ngủ không yên giấc: Bởi vì lượng calci kết hợp với magiê và vitamin D có tác dụng điều chỉnh các xung điện của cơ thể, giảm các cơn co giật cơ và co thắt có thể xảy ra nếu cơ thể ở mức độ calci không phù hợp.
- Đổ mồ hôi đêm
- Rụng tóc vành khăn: Thiếu calci khiến bé dễ đổ mồ hôi và rụng tóc, nhất là phìa mặt sau của đầu, nơi tiếp xúc với gối. Rụng tóc vành khăn có thể là một dấu hiệu của phản ứng thiếu hụt calci, tuy nhiên không hoàn toàn là như vậy.
- Thóp liền quá muộn: Thời gian liền thóp thông thường từ 12-18 tháng. Tuy nhiên thiếu hụt calci cũng sẽ khiến thóp liền muộn hơn khoảng thời gian này, tạo thành hộp sọ vuông.
- Trẻ chậm phát triển, tập đi muộn, bị biến dạng xương và khớp: Hầu hết thiếu hụt calci ở trẻ dưới 1 tuổi đều biểu hiện ở khu vực chân. Chân cong hình chữ O, chữ X, cơ bắp lỏng lẻo, yếu mềm. Do xương mềm, các bé này cũng tập lẫy, bò, đứng, đi rất muộn.
- Hay viêm phổi: Cơ thể thiếu calci sẽ dẫn đến trương lực cơ giảm. Cơ hô hấp kém hoạt động sẽ khiến trẻ dễ bị viêm phổi, viêm phế quản.
- Gân cơ bị kích thích quá đà: Trẻ thiếu calci thường có biểu hiện tăng kích thích thần kinh cơ. Cơ thanh quản có thắt nhiều sẽ gây khó thở, cơ hoành co thắt gây nấc cụt, cơ dạ dày co thắt gây ọc sữa, cơ thành ruột và cơ bàng quang co thắt gây tiểu và tiểu són nhiều lần.


Bài viết liên quan